Küresel Finansal Dinamikler ve Türkiye Ekonomisi

Bu ders, Türkiye’de 2000’lerin başından bu yana izlenen ekonomi politikalarını küresel finansal gelişmeler bağlamında çözümlemeyi amaçlamaktadır. Derste, öncelikle Marksist ‘ekonomi-politika ayrımı’ kavramsallaştırması bağlamında para ve borç ilişkilerinin kapitalist üretim ilişkilerinin yeniden üretimindeki önemi tartışılacaktır. Dünyada farklı hız ve içeriklerle de olsa 1980’lerden bu yana uygulanan neoliberal finansal serbestleşme politikalarının, toplumsal ilişkilerin bütünü ve devletler üzerindeki sermaye disiplinini nasıl artırdığı vurgulandıktan sonra, bu açıdan Türkiye devleti ve ekonomisinin 2000’lerin başındaki özgül durumu tespit edilecektir. Bu kuramsal ve tarihsel girişin ardından ders, 2000-2024 yılları arasında küresel finansal gelişmelere paralel olarak Türkiye’de uygulanan ekonomi politikalarının sermaye ve emek üzerindeki sonuçlarını tartışmaya açacaktır. Daha somut olarak derste, Kasım 2002’den bu yana Türkiye’de iktidarda olan AKP yönetimi altında ülke ekonomisinin küresel kapitalist ekonomiye eklemlenme dinamikleri ele alınacak, bu bağlamda uygulamaya konan sermaye-yanlısı dönüşümlerin emek üzerindeki yıkıcı etkilerinin idaresi adına, biraz da deneme-yanılma yöntemiyle hayata geçirilen borçlanma ve bölüşüm politikaları gözden geçirilecektir.

Ek Hazırlık Okuma Listesi (Program başlamadan önce yapılması önerilir.) Akçay, Ü. (2023). Türkiye’de 2002-2023 arası uygulanan para politikalarının ekonomi politiği. ODTÜ Gelişme Dergisi, 50(1) ATBAŞI, F., Mustafa, Ö.Z.İ.Ş. and KURTULMUŞ, M.M., AKP’li Yıllarda Türkiye Ekonomisi: Panoramik Bir Değerlendirme. Ankara Üniversitesi SBF Dergis Bedirhanoğlu, Pınar (2019) “Finansallaşma, Yeni Sınıfsal Çelişkiler ve Devletin Dönüşümü”, Çalışma ve Toplum, Cilt 60, Sayı 1, 371-387. Bedirhanoğlu, Pınar (2021) “Kapitalizmin finansallaşması, AKP’nin kriz devleti ve Türkiye’de modern demokratik devletin çözülüşü”, Toplum ve Bilim, 155, 187-211. Bonefeld, Werner ve John Holloway (2007) Küreselleşme Çağında Para ve Sınıf Mücadelesi, İstanbul, Otonom Yayıncılık. Cömert, Hasan, and Erinç Yeldan (2018) “A Tale of Three Crises in Turkey: 1994, 2001, and 2008-09”. Aşağıdaki adresten ulaşılabilir. https:

erc.metu.edu.tr/en/system/files/menu/series18/1809.pdf Cömert, Hasan, Duygu Çelik, Zeki Oğulcan Şengül (2022) “AKP dönemi Türkiye ekonomisinin performansı: Karşılaştırmalı bir analiz”, ODTÜ Gelişme Dergisi, No.49, 1-58. Cömert, Hasan ve Sabri Öncü (2023) “İkili Açmazın Türkiye`de İşleyişi”, yayınlanmamış metin. Orhangazi, Ö., & Yeldan, A. E. (2023). ” Türkiye Modeli”-2021 ve Sonrası: Rastgele hedefler, gerçekleşmeler ve bir bilanço. METU Studies in Development, 50(1), 171-194. Orhangazi, Özgür (2019) Türkiye Ekonomisinin Yapısı: Sorunlar, Kırılganlıklar ve Kriz Dinamikleri, Ankara, İmge. Soederberg, Susanne (2016) Borç Refahı Devletleri: Para, Disiplin ve Artık Nüfus, İstanbul, Notabene Yayınları. Taymaz, E., & Voyvoda, E. (2023). Türkiye ekonomisinde dış ticaret, cari denge ve yapısal dönüşüm. METU Studies in Development, 50(1), 29-54. Wood, Ellen Meiksins (2014) Sermaye İmparatorluğu, İstanbul, Yordam Kitap.