Kuantum fiziği, insanın doğanın temel işleyişine dair bildiği en açıklayıcı etkinliğidir. Matematik yapısı alıştığımız, lisede, üniversite başlarında öğrendiklerimizden farklı olduğu için kavraması biraz gayret gerektirir. İkinci zorluk, kuantum fiziğinin olasılıkçı işleyişinin olağanüstü, inanılmaz gelmesidir. Aslında alışkanlıklarımızdır yeni bir fikre alışmayı zorlaştıran. Bu etkinlikte alışmayı kolaylaştıracağız.
Kuantum fiziğinin zorluklarıyla 20. yüzyıl başlarında karşılaşan fizikçilerin ne türden engelleri aşmak durumunda kaldığını tarihsel gelişimi içinde göreceğiz. Bir de alışılmadık, tarih ötesi bir soru soracağız: Acaba Babil zamanında bu “durumla”, “deneylerle” o zamanın Einsteinları karşılaşsaydı ne yaparlardı? “Alışılagelen” matematiğin yerine “yeni alışacağımız” bir matematiği uydurabilirler miydi? Bu tartışmalardan geçip, 1964 Bell eşitsizliğine gelerek etkinliği tamamlayacağız.
Lise 10. sınıfı bitiren herkes (istisnalar olabilir, bu durumda kendi birikiminizi ve amacınızı detaylı olarak başvuru sayfasında ifade etmelisiniz).
Ek Hazırlık
Karmaşık sayılar ve trigonometri konularının lise düzeyinde tekrarını yapmalısınız.
Temel doğrusal cebir hazırlığı mutlaka yapılmalı. Doğrusal cebir için şu video serisi içeriği başlangıç için uygun: www.bit.ly/3NlcuBB veya daha kapsamlı video içerik olarak www.bit.ly/40HKQlo kullanılabilir. Matematik eğilimli olanlar doğrusal cebri daha kapsamlı çalışmak için kaynak kitap olarak Sheldon Axler, Linear Algebra Done Right kullanabilirsiniz.
| Gün | İçerik |
|---|---|
| 1. Gün |
20 yüzyılın başları: Planck, Einstein ve Bohr, Uygulama: Matematik hazırlık tekrarı: Karmaşık sayılar ve trigonometri |
| 2. Gün |
Biraz görelilik ve Compton, de Broglie. Kuantum fiziğinin yolları: Heisenberg, Schrödinger Uygulama: Doğrusal cebire giriş |
| 3. Gün |
Bir sürpriz: Stern-Gerlach deneyi Rastgelellik, olasılık, spin ½ gösterimleri: Bir düşünce deneyi: Bize neden “başka” bir matematik lazım? Uygulama: Doğrusal cebir devam |
| 4. Gün |
TATİL |
| 5. Gün |
Kuantum fiziğinin birinci temel tezi Spin matrisleri, rastgele spin ve beklenen değerler Uygulama: Matrisler |
| 6. Gün |
Spin toplama: Tekli ve üçlü durumlar Dolaşıklık Uygulama: Dolaşık durumlar |
| 7. Gün |
Gizli değişkenler: EPR-Bohm tezi Bell eşitsizliği |